
Databronnen
CBS StatLine doorzoeken voor marktcijfers: filters en valkuilen
StatLine is de CBS-databank met cijfers over economie en samenleving. Je maakt, wijzigt en downloadt er zelf tabellen en grafieken.
Wat StatLine is en wanneer het bruikbaar is voor marktcijfers
StatLine is de CBS-databank met cijfers over economie en samenleving. Je maakt, wijzigt en downloadt er zelf tabellen en grafieken. Voor marktcijfers begin je bij de onderliggende CBS-reeksen en bouw je daarop je eigen overzicht.
Alle datasets die via StatLine te bekijken en te downloaden zijn, zijn ook beschikbaar als open data. Het CBS biedt drie interfaces (API's) met open data aan. Een nieuw dataportaal is live met zowel actuele als gearchiveerde Nederlandstalige tabellen; datasets zijn daarnaast als CSV-bestanden te downloaden.
StatLine is bruikbaar zodra je marktcijfers wilt baseren op CBS-statistieken over economie en samenleving. Niet elk marktcijfer staat kant-en-klaar in één tabel. Vaak kies je zelf de juiste tabel, variabelen en codes, en controleer je of periode en regio bij je vraag passen.
De data is doorzoekbaar via het StatLine dataportaal. Daar staan actuele en gearchiveerde Nederlandstalige tabellen. De OData API's maken het inlezen van CBS-data automatiseerbaar; het CBS werkt aan de introductie van OData 4.
Belangrijke feiten over CBS StatLine en open data
- Aantal beschikbare datasets
- Meerdere duizenden
- Downloadmogelijkheden
- CSV, Excel, JSON via dataportaal of API
Zoeken op trefwoord en verfijnen op thema, regio en verslagjaar
Je kunt de data in StatLine met trefwoorden doorzoeken. Dat geeft een lijst met tabellen waarin je zoekterm voorkomt.
Verfijn die lijst op thema, regionale indeling of verslagjaar. Controleer daarna of de tabel de juiste regio, periode en definitie heeft voor je marktvraag.
Regionale indeling komt in de codelijst voor als gemeente, wijk en buurt. Voor Amsterdam geeft de codelijst één gemeente, drie wijken en tien buurten, met onder meer Identifier GM0363 en Title Amsterdam.
Let op: je filtert op de code, niet op de naam. Zoek daarom eerst de juiste code in de codelijst.
Zelf tabellen samenstellen in StatLine
In StatLine stel je zelf tabellen samen om specifieke informatie uit CBS-datasets te selecteren. Je kiest de variabelen en categoriewaarden die je nodig hebt en bekijkt het resultaat als tabel of grafiek.
Die tabellen en grafieken kun je aanpassen en downloaden.
In de codelijst met wijk- en buurtcodes zie je de identifiers die je in een tabel kunt selecteren. Voor Amsterdam is dat bijvoorbeeld GM0363.
Filteren vóór download via OData v4
Bij grote datasets kan het lang duren voordat alle data is gedownload. Je kunt de data vóór het downloaden filteren, zodat alleen de benodigde cellen worden opgevraagd.
Om op een locatiecode te filteren, download je eerst de codelijst met wijk- en buurtcodes. In het voorbeeld is tableUrl <- "https://datasets.cbs.nl/odata/v1/CBS/83765NED". Met get_odata(paste0(tableUrl,"/WijkenEnBuurtenCodes")) haal je de codelijst op. Daarna zoek je met bijvoorbeeld str_detect in R of str.contains in Python naar de code van het gewenste gebied.
Voor de naam "Amsterdam" levert dat bijvoorbeeld één gemeente, drie wijken en tien buurten op, met onder meer Identifier GM0363 en Title Amsterdam. Je filtert dus op de code, niet op de naam.
Een filteropdracht begint met een vraagteken in de URL; daarna stel je $filter gelijk aan de filteropdracht. Voor de gemeente Amsterdam is dat $filter=WijkenEnBuurten eq 'GM0363'. Let op: zet enkele aanhalingstekens om codes. In het voorbeeld levert dat een tabel van 89 rijen en 5 kolommen op.
Je filtert op meer variabelen door filteropdrachten te combineren met and, zoals $filter=WijkenEnBuurten eq 'GM0363 ' and Measure eq 'T001036'. De handleiding bevat codevoorbeelden in R en Python; die voorbeelden staan ook gebundeld op GitHub.
De stappen zijn: download de codelijst, zoek de code, zet $filter in de URL en download alleen de gefilterde cellen.
Valkuilen bij StatLine-filters
Actualiteit en archivering blijven aandachtspunten. Elke dataset kan afzonderlijk worden vernieuwd.
Het dataportaal bevat zowel actuele als gearchiveerde Nederlandstalige tabellen. Controleer per dataset of je een actuele of gearchiveerde tabel gebruikt.
Filter bij grote datasets vóór het downloaden. Anders kan het lang duren voordat alle data binnen is.
Zet enkele aanhalingstekens om codes in de filteropdracht. Zonder die tekens werkt de filter niet.
Filter op de code, niet op de naam. Voor Amsterdam gebruik je bijvoorbeeld GM0363, niet 'Amsterdam'.
Niet elk marktcijfer staat kant-en-klaar in één tabel. Je kiest zelf de tabel, variabelen en codes en controleert periode en regio.
Combineer je meerdere variabelen? Gebruik dan and tussen de filteropdrachten, zoals $filter=WijkenEnBuurten eq 'GM0363 ' and Measure eq 'T001036'.
Praktische workflow: van trefwoord naar gefilterde marktcijfers
Voor terugkerende marktcijfers automatiseer je het inlezen van CBS-data via de OData API's. Gebruik daarvoor de filterstappen uit de sectie 'Filteren vóór download via OData v4'.
Begin met een trefwoord in StatLine. Verfijn de lijst op thema, regionale indeling of verslagjaar en kies de tabel die bij je marktvraag past.
Download daarna de codelijst met wijk- en buurtcodes via tableUrl <- "https://datasets.cbs.nl/odata/v1/CBS/83765NED" en get_odata(paste0(tableUrl,"/WijkenEnBuurtenCodes")).
Zoek de code van het gewenste gebied met str_detect in R of str.contains in Python. Voor Amsterdam levert dat Identifier GM0363 en Title Amsterdam op.
Zet de filter in de URL: $filter=WijkenEnBuurten eq 'GM0363'. Gebruik enkele aanhalingstekens om codes. Het voorbeeld levert 89 rijen en 5 kolommen op.
Voeg extra variabelen toe met and, zoals $filter=WijkenEnBuurten eq 'GM0363 ' and Measure eq 'T001036'.
Download de gefilterde tabel en gebruik die als basis voor je marktcijfers. Voor terugkerende cijfers automatiseer je dezelfde stappen via de OData API's.


